ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಶರಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಧ್ಯಯನದ ಅಗತ್ಯತೆ

ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಶರಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಧ್ಯಯನದ ಅಗತ್ಯತೆ

ಬಸವ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಎಂದರೆ 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಜೀವನ, ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಮತ್ತು ಅವರ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಸಮಗ್ರ ಅರಿವು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪುಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬಸವ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸಹ ಇದೇ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಸವ ತತ್ವದ ಪ್ರಚಾರ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ನಾನು ಈ ವೇದಿಕೆಯ ಆಜೀವ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದದ್ದು ನನ್ನ ಮಾತೃ ಸ್ವರೂಪಿ ಅಕ್ಕ ರತ್ನಕ್ಕ ಸಾಣಿಕೊಪ್ಪ ಕಾಪಸೆ ಇವರಿಂದ. ಕಳೆದ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳಿಂದ ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಸವ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ ಪುಣೆ ಇದರ ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಾಲವಾದದ್ದು. ಇಂದು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಯುವಕರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬಸವ ತತ್ವ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಲೇಖನ ಬರೆದಿದ್ದೇನೆ.

ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಶರಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಧ್ಯಯನವು ಸಮಾನತೆ, ವೈಚಾರಿಕತೆ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಬಸವಾದಿ ಶರಣರು ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟ ದಾರಿಯು ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜದ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ದಾರಿದೀಪವಾಗಿದೆ.

ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಶರಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಧ್ಯಯನದ ಅಗತ್ಯತೆ

• ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಗೌರವ: ಶರಣರು ಸ್ತ್ರೀ-ಪುರುಷ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದ್ದರು. ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ, ಆಯ್ದಕ್ಕಿ ಲಕ್ಕಮ್ಮ ಮುಂತಾದ ವಚನಕಾರ್ತಿಯರ ಜೀವನವು ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಿಮಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

• ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ: ಕಂದಾಚಾರ ಮತ್ತು ಅಂಧಶ್ರದ್ಧೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಾಗೂ ವೈಚಾರಿಕ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಶರಣರ ವಚನಗಳು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

• ಕಾಯಕ ಮತ್ತು ದಾಸೋಹ ಪ್ರಜ್ಞೆ: ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ‘ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ’ ತತ್ವವು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

• ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯ: ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪ್ರೀತಿ, ಸಹನೆ ಮತ್ತು ಗೌರವದಿಂದ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಕಲೆಯನ್ನು ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಶರಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಧ್ಯಯನದ ಅಗತ್ಯತೆ

• ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಬಿತ್ತನೆ: ‘ಕಳಬೇಡ ಕೊಲಬೇಡ ಹುಸಿಯ ನುಡಿಯಲು ಬೇಡ’ ಎಂಬಂತಹ ಸರಳ ವಚನಗಳು ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಸತ್ಯ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತವೆ.

• ಜಾತಿರಹಿತ ಸಮಾಜದ ನಿರ್ಮಾಣ: ‘ಇವನಾರವ ಎನ್ನದೆ ಇವ ನಮ್ಮವ’ ಎಂಬ ಮನೋಭಾವವು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಮೇಲು-ಕೀಳು ಎಂಬ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಿ ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.

• ಕಾಯಕ ನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತು: ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕೀಳಾಗಿ ಕಾಣದೆ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಮಾಡುವ ಗುಣ ಮತ್ತು ಸಮಯಪಾಲನೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮಕ್ಕಳು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

• ಭಾಷಾ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ: ಸರಳ ಕನ್ನಡದ ವಚನಗಳನ್ನು ಓದುವುದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಮಾತೃಭಾಷೆಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ, ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲ ಚಿಂತನೆ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಮಾಜದ ಮೇಲಾಗುವ ಒಟ್ಟಾರೆ ಪರಿಣಾಮ

• ಸದೃಢ ಸಮಾಜ ನಿರ್ಮಾಣ: ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ಮಕ್ಕಳು ಸೇರಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮುಕ್ತ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯುತ ಸಮಾಜವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

• ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ರಕ್ಷಣೆ:
ಕನ್ನಡದ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಆಸ್ತಿಯಾದ ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಅನುಭವ ಮಂಟಪದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ತಲುಪುತ್ತವೆ.

ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ನೈತಿಕತೆ, ಸಮಾನತೆ ಹಾಗೂ ವೈಚಾರಿಕತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಬಸವಣ್ಣನವರ ವಚನಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿವೆ. ಬದುಕಿನ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ವಚನಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಿವರಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.

1. ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ (ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ)

“ಕಳಬೇಡ ಕೊಲಬೇಡ ಹುಸಿಯ ನುಡಿಯಲು ಬೇಡ,
ಮುನಿಯಬೇಡ, ಅನ್ಯರಿಗೆ ಅಸಹ್ಯಪಡಬೇಡ,
ತನ್ನ ಬಣ್ಣಿಸಬೇಡ, ಇದಿರ ಹಳಿಯಲು ಬೇಡ.
ಇದೇ ಅಂತರಂಗ ಶುದ್ಧಿ, ಇದೇ ಬಹಿರಂಗ ಶುದ್ಧಿ
ಇದೇ ನಮ್ಮ ಕೂಡಲಸಂಗಮದೇವನೊಲಿಸುವ ಪರಿ.”

• : ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡಬಾರದು, ಹಿಂಸೆ ನೀಡಬಾರದು, ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಬಾರದು ಮತ್ತು ಕೋಪಗೊಳ್ಳಬಾರದು ಎಂದು ಬಸವಣ್ಣನವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಬೇರೆಯವರ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಹ್ಯ ಪಡದೆ, ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವೇ ಹೊಗಳಿಕೊಳ್ಳದೆ ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ನಿಂದಿಸದೆ ಬದುಕುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಶುದ್ಧಿ. ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಒಳ್ಳೆಯ ನಡತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಈ ಏಳು ನಿಯಮಗಳು ದಾರಿದೀಪವಾಗಿವೆ.

2. ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಗಾಗಿ

“ಇವನಾರವ ಇವನಾರವ ಇವನಾರವನೆಂದೆನಿಸದಿರಯ್ಯಾ,
ಇವ ನಮ್ಮವ ಇವ ನಮ್ಮವ ಇವ ನಮ್ಮವನೆಂದೆನಿಸಯ್ಯಾ.
ಕೂಡಲಸಂಗಮದೇವಾ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ಮಗನೆಂದೆನಿಸಯ್ಯಾ.”

• : ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಯಾರನ್ನೂ ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ ಅಥವಾ ಅಂತಸ್ತಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹೊರಗಿನವರು ಎಂದು ನೋಡಬಾರದು. ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ನಮ್ಮವರು ಎಂದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಶಾಲ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಯಬೇಕು. ಈ ವಚನವು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡವರಲ್ಲಿ ಭೇದಭಾವವಿಲ್ಲದ ಸಮಾನತೆಯ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ.

3. ಕಾಯಕ ಮತ್ತು ಶ್ರಮದ ಮಹತ್ವಕ್ಕಾಗಿ

“ದೇಹವೇ ದೇಗುಲ,
ಎನ್ನ ಕಾಲೇ ಕಂಬ, ದೇಹವೇ ದೇಗುಲ,
ಶಿರ ಹೊನ್ನ ಕಳಸವಯ್ಯಾ.
ಕೂಡಲಸಂಗಮದೇವಾ ಕೇಳಯ್ಯಾ,
ಸ್ಥಾವರಕ್ಕಳಿವುಂಟು ಜಂಗಮಕ್ಕಳಿವಿಲ್ಲ.”

• : ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕಟ್ಟಿದ ದೇವಾಲಯಗಳು ಕಾಲಾನಂತರ ನಾಶವಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ನಮ್ಮ ದೇಹವೇ ನಿಜವಾದ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ಕಾಲುಗಳೇ ಕಂಬಗಳು ಮತ್ತು ತಲೆಯೇ ಬಂಗಾರದ ಕಳಸವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ನಮ್ಮ ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು (ಜಂಗಮ) ಮಾಡುತ್ತಿರಬೇಕು.

4. ಮಾತಿನ ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿನಯಕ್ಕಾಗಿ

“ನುಡಿದರೆ ಮುತ್ತಿನ ಹಾರದಂತಿರಬೇಕು,
ನುಡಿದರೆ ಮಾಣಿಕ್ಯದ ದೀಪ್ತಿಯಂತಿರಬೇಕು,
ನುಡಿದರೆ ಸ್ಫಟಿಕದ ಸಲಾಕೆಯಂತಿರಬೇಕು,
ನುಡಿದರೆ ಲಿಂಗ ಮೆಚ್ಚಿ ಅಹುದಹುದೆನಬೇಕು.”

• : ನಾವು ಆಡುವ ಮಾತುಗಳು ಮುತ್ತಿನ ಹಾರದಂತೆ ಸುಂದರವಾಗಿಯೂ, ಮಾಣಿಕ್ಯದಂತೆ ಬೆಳಕು ನೀಡುವಂತೆಯೂ ಇರಬೇಕು. ಸ್ಫಟಿಕದಂತೆ ನಿರ್ಮಲವಾದ ಮತ್ತು ಸತ್ಯವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡಿದಾಗ ದೇವರೂ ಸಹ ಮೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಸಂವಹನದಲ್ಲಿ ವಿನಯ ಹಾಗೂ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ವಚನ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

5. ದಯೆ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆಗಾಗಿ

“ದಯವಿಲ್ಲದ ಧರ್ಮವದೇವುದಯ್ಯಾ?
ದಯವೇ ಬೇಕು ಸಕಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಲ್ಲರಲ್ಲಿ,
ದಯವೇ ಧರ್ಮದ ಮೂಲವಯ್ಯಾ,
ಕೂಡಲಸಂಗಮದೇವನಂತಲ್ಲದೊಲ್ಲನಯ್ಯಾ.”
• ವಿವರಣೆ: ಕರುಣೆ ಅಥವಾ ದಯೆ ಇಲ್ಲದ ಯಾವುದೇ ಆಚರಣೆಯು ನಿಜವಾದ ಧರ್ಮವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮನುಷ್ಯರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಕಲ ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿಗಳ ಮೇಲೂ ದಯೆ ತೋರಬೇಕು. ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಪ್ರೇಮ ಮತ್ತು ಜೀವದಯೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಈ ವಚನವು ಅತ್ಯಂತ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ಇವತ್ತಿನ ವಿಷಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಬಸವ ತತ್ವ ಜಗದ ತತ್ವ ಎಂದು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ದುಡಿಯಬೇಕು.

ಜಯಶ್ರೀ ನಿಜಗುಣಿ ಬೇವೂರ ಬಸವ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ